Hiatal Herni (Mide Fıtığı) ve Reflü Hastalığı Nedir?

Hiatal Herni (Mide Fıtığı) Nedir?

Hiatal herni, yani mide fıtığı, midenin bir kısmının normalde bulunduğu karın boşluğundan diyaframda bulunan açıklıktan göğüs boşluğuna doğru kaymasıdır. Bu anatomik değişiklik, genellikle mide ile yemek borusunun birleştiği yerde bulunan kas yapısının zayıflaması sonucu ortaya çıkar. Normalde mide karın boşluğunda yer alırken, fıtık varlığında göğüs boşluğuna doğru çıkarak sindirim sisteminin işleyişini olumsuz etkiler. Mide fıtığı özellikle gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) ile sıkça birlikte görülür.

Reflü Hastalığı Nedir?

Reflü, mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu gelişen bir hastalıktır. Mide içeriğindeki asit, yemek borusunu tahriş ederek yanma, ağrı ve rahatsızlık hissine neden olur. Her reflü hastasında mide fıtığı olmayabilir; ancak mide fıtığı reflü şikayetlerini artıran bir faktör olarak karşımıza çıkar.

Hiatal Herni ve Reflüde Görülen Yaygın Belirtiler

Bu hastalıklara sahip bireylerde sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Göğüs ortasında yanma ve ekşime (özellikle yemeklerden sonra ve yatarken artar)

• Ağıza acı veya ekşi sıvı gelmesi

• Gece öksürük, boğulma hissi

• Yutma güçlüğü

• Karında şişkinlik, gaz, erken doyma hissi

• Ses kısıklığı, boğazda tahriş ve gıcık hissi

• Mide ağrısı, geğirme ihtiyacı

Bu şikayetler bazen kalp kriziyle karışabilir, bu nedenle göğüs ağrısı durumunda mutlaka uzman değerlendirmesi gereklidir.

Tanı Yöntemleri

Hiatal herni ve reflü tanısında kullanılan başlıca yöntemler:

1. Endoskopi: Ağız yoluyla ince bir kamera ile yemek borusu ve mide içi incelenir. Fıtık ve reflüye bağlı hasarlar gözlenir.

2. Baryumlu Grafi: Hastaya baryumlu sıvı içirilip röntgen çekilerek mide ve yemek borusundaki fıtık görünür hale getirilir.

3. 24 Saatlik pH Ölçümü: Yemek borusuna yerleştirilen özel cihazla mide asidinin yemek borusuna kaçış süresi ve sıklığı ölçülür. Cerrahi planlanan hastalar için önemlidir.

Cerrahi Tedavi Kimlere Uygulanır?

Reflü hastalığında öncelikli tedavi ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleridir. Ancak bazı durumlarda cerrahi tedavi gereklidir:

• Uzun süreli ilaç kullanımıyla şikayetlerin geçmemesi

• Ömür boyu ilaç kullanmak istemeyen hastalar

• Reflüye bağlı yemek borusunda yara (özofajit) oluşumu

• İlaç kullanamayan hamileler veya ileri yaşlı hastalar

• Büyük mide fıtığı olanlar

• Reflüye bağlı solunum yolu sorunları (astım, ses kısıklığı, larenjit) yaşayanlar

Cerrahi Tedavi Yöntemi: Fundoplikasyon Ameliyatı

Cerrahi tedavi genellikle laparoskopik (kapalı) teknikle uygulanır. En yaygın yöntem “fundoplikasyon”dur.

• Yemek borusunun alt kısmı karın boşluğuna çekilir.

• Midenin üst bölümü (fundus) yemek borusunun alt ucuna sarılarak bir “sargı” oluşturulur.

• Bu yapı mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasını engeller.

• Aynı işlemde mide fıtığı da onarılır.

Ameliyatın Süreci:

• Operasyon süresi: 1–1.5 saat

• Hastanede kalış süresi: 1–2 gün

• İyileşme süreci: Yaklaşık 1 hafta

Ameliyat Sonrası Beslenme

Mide yapısında değişiklik olduğu için ameliyat sonrası beslenme yumuşak ve aşamalı olmalıdır:

• İlk hafta: Sadece sıvı ve püre kıvamında gıdalar

• Sonraki haftalar: Yumuşak katı gıdalara yavaş geçiş

• Gazlı, asitli, acılı ve yağlı yiyeceklerden kaçınılmalıdır

• Her lokma iyi çiğnenmeli, yavaş yenmelidir

• Yatmadan önce yemek yenmemelidir

Hiatal herni ve reflü hastalıkları yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir ancak doğru tanı ve tedavi ile başarılı sonuçlar elde edilebilir. İlaç tedavisi ile şikayetleri kontrol altına alınamayan hastalar için cerrahi, kalıcı ve etkili bir çözümdür.
Uzman bir genel cerrahi ekibi tarafından planlanan laparoskopik fundoplikasyon ameliyatı ile reflü ve mide fıtığı problemleri ortadan kaldırılabilir ve hastalar daha sağlıklı, konforlu bir yaşama kavuşabilir.